Khu thương mại tự do (FTZ) có thể trở thành một phần quan trọng của đặc khu kinh tế (SEZ), giúp tăng cường khả năng cạnh tranh và thu hút đầu tư. Khu thương mại tự do FTZ hiểu đơn giản là khu vực gắn liền với cảng biển sâu, khu kinh tế ven biển và thường được thiết lập với các ưu đãi đặc biệt như miễn thuế xuất nhập khẩu, chính sách ngoại hối linh hoạt, và thủ tục hải quan đơn giản.
Mục Tiêu và Ý Nghĩa
Tỉnh Khánh Hòa sở hữu đường bờ biển dài nhất cả nước, vị trí chiến lược gần tuyến hàng hải quốc tế và hệ thống cảng biển nước sâu. Đối với Khánh Hòa, khu FTZ có thể giúp khai thác tối đa tiềm năng kinh tế biển cụ thể ở các ngành như: nuôi biển công nghệ cao, năng lượng điện gió, dịch vụ logistics và thương mại được gắn kết với các khu kinh tế biển hiện có là Khu kinh tế Vân Phong. Thêm nữa, Khánh Hòa mong muốn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân, vốn chiếm đa số tại tỉnh. Các ưu đãi thuế, thủ tục hải quan và chính sách ngoại hối linh hoạt sẽ giúp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đặc biệt từ các đối tác quốc tế như Hàn Quốc, Nhật Bản, và Ấn Độ.
Các Mô Hình Khu Thương Mại Tự Do Thành Công Trên Thế Giới
Chúng ta có thể tham khảo, học hỏi từ các mô hình lớn trên thế giới. Tư duy để xây dựng một khu FTZ hiệu quả, phù hợp với điều kiện địa phương và tiềm năng kinh tế biển.
| Khu Thương Mại Tự Do | Địa Điểm | Thành Lập | Đặc Điểm Nổi Bật | Kết Quả |
|---|---|---|---|---|
| Thượng Hải Free Trade Zone | Trung Quốc | 2013 | Hạ tầng hiện đại, chính sách cải cách ưu đãi thuế | Thu hút hàng nghìn doanh nghiệp, đóng góp lớn vào GDP |
| Dubai Free Zone | UAE | 1985 | Trung tâm logistics toàn cầu, miễn thuế | Thu hút hàng nghìn doanh nghiệp quốc tế |
| Panama Free Trade Zone | Panama | 1948 | Tận dụng vị trí chiến lược là trung tâm trung chuyển hàng hóa, cảng biển hiện đại | Thúc đẩy thương mại quốc tế, logistics |
Thực Tế
Đây là một bước đi chiến lược để tăng cường sự tự chủ của tỉnh Khánh Hòa, đồng thời góp phần vào chiến lược phát triển kinh tế biển quốc gia. Việc thành lập khu FTZ tại Khánh Hòa vẫn đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm nguồn vốn đầu tư, cơ chế chính sách, và khả năng tổ chức thực hiện. Khánh Hòa cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đề án, và trình Trung ương phê duyệt. Đồng thời, cần học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình quốc tế và các địa phương khác như Đà Nẵng, nơi đã thí điểm thành lập FTZ từ năm 2025.
